शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: istock)
तज्ज्ञ काय म्हणतात?
हार्टफर्ड हेल्थकेअर मेडिकल ग्रुपमधील निद्रा विशेषज्ञ डॉ. स्टीव्हन थाऊ यांनी सांगितले की, फक्त पुरेशी झोप घेणं महत्त्वाचं नसतं तर आपली झोप किती गाढ आणि शांत आहे यावर देखील लक्ष द्यायला हवे. बरेच लोक ८ तासांची झोप घेतात खरी पण त्यांच्या शरीराला यामुळे विश्रांती मिळतेच असं नाही.
तुम्हाला सकाळी थकवा का जाणवतो?
रात्री झोपलेले असताना शरीर झोपच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांतून जात असते. यामध्ये हलकी झोप, गाढ झोप आणि आरईएम (REM) झोप यांचा समावेश असतो. कोणत्याही कारणामुळे झोपेत वारंवार व्यत्यय येत असेल तर समजून जा की शरीर गाढ झोपेपर्यंत पोहचलेलं नाही. यामुळेच जागे झाल्यावर आपल्याला थकवा जाणवू लागतो. तणाव, खोलीतील गोंगाट, रात्री उशिरापर्यंत स्क्रीन पाहणे आणि कॅफीनचे अतिसेवन या गोष्टींचा झोपेच्या गुणवत्तेवर परिणाम होत असतो.
सतत थकवा जाणवणे आजारपणाचे लक्षण
शरीरात सतत जाणवून येणारा थकवा स्लीप ॲप्निया नावाच्या एका गंभीर आजाराचे लक्षण असू शकते. या आजारात झोपेत असतानाच श्वासोच्छ्वास काही काळासाठी थांबला जातो. याऐवजी, दररोज वेगवेगळ्या वेळी झोपल्याने आणि उठल्याने शरीराची जैविक लय बिघडत असते. यामुळे सुट्ट्यांच्या दिवशी अधिक वेळेपर्यंत झोपल्यानंतरही थकवा जाणवू शकतो.
जीवनशैलीचा परिणाम
अनेकांना ठाऊक नाही पण आपल्या खाण्याच्या सवयींचाही आपल्या आरोग्यावर परिणाम होत असतो. रात्री उशिरा जड जेवण, मसालेदार पदार्थ किंवा मद्यपान केल्याने झोपेत वारंवार व्यत्यय निर्माण होऊ शकतो. डिहायड्रेशन म्हणजेच शरीरातील पाण्याच्या कमतरतेमुळेही अस्वस्थता आणि थकवा येण्याची शक्यता असते. मानिसक ताण, चिंता हे घटक देखील झोपेवर परिणाम करत असतात. जेव्हा मन सक्रिय असते तेव्हा शरीर विश्रांतीच्या अवस्थेपर्यंत पोहोचू शकत नाही. झोपण्यापूर्वी ध्यान, श्वासोच्छ्वास केल्याने आणि शांत वातावरणात झोपल्याने याचा नक्कीच फायदा होऊ शकतो.
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
