मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
आयपीएलच्या चमचमात्या ट्रॉफीवर लिहिलेल्या 'त्या' संस्कृत श्लोकाचा अर्थ माहीत आहे का? (Photo Credit- X)
साल 2008 मध्ये सुरू झालेली इंडियन प्रीमियर लीग आज जगातील सर्वात मोठी आणि लोकप्रिय टी-२० लीग बनली आहे. या स्पर्धेने जगभरातील तरुण आणि प्रतिभावान खेळाडूंना स्वतःची ओळख निर्माण करण्याची सुवर्णसंधी दिली आहे. गेल्या 19 वर्षांच्या इतिहासात आयपीएलने आपला हा उद्देश अतिशय प्रामाणिकपणे यशस्वी करून दाखवला आहे. आयपीएलची हीच मूळ संकल्पना ट्रॉफीवर एका संस्कृत वाक्याच्या रूपात कोरण्यात आली आहे. साल २०११ पासून वापरल्या जाणाऱ्या आयपीएल ट्रॉफीवर संस्कृतमध्ये “यत्र प्रतिभा अवसरं प्राप्नोतिहि” असे लिहिले आहे. याचा मराठीत सोपा अर्थ “जिथे प्रतिभेला संधी मिळते” किंवा “जिथे प्रतिभा आणि संधीचा मिलाफ होतो” असा आहे. हे केवळ एक वाक्य नसून आयपीएलची अधिकृत टॅगलाईन देखील आहे. जेव्हा योग्य प्रतिभेला योग्य व्यासपीठ आणि संधी मिळते, तेव्हाच नवे जागतिक स्टार जन्माला येतात, यावर या लीगचा विश्वास आहे.
पुढचा ‘विराट’ की ‘तेंडुलकर’? 15 वर्षांच्या Vaibhav Suryavanshi चा धुमाकूळ; पहा ‘हे’ भीमकाय रेकॉर्ड्स
आयपीएलच्या सुरुवातीच्या पहिल्या तीन हंगामात (2008, 2009 आणि 2010) विजेत्या संघाला अगदी वेगळ्या डिझाईनची ट्रॉफी दिली जात होती. त्या जुन्या ट्रॉफीचा आकार भारताच्या नकाशासारखा होता आणि ती दिसायला सध्याच्या ट्रॉफीपेक्षा खूप वेगळी होती. परंतु, 2011 मध्ये भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (BCCI) ट्रॉफीचे डिझाईन पूर्णपणे बदलण्याचा निर्णय घेतला. त्यानंतर सध्याची सोन्याचा मुलामा असलेली आकर्षक ‘कप-स्टाईल’ ट्रॉफी आणण्यात आली. गेल्या 15 वर्षांत या मूळ रचनेत कोणताही मोठा बदल करण्यात आलेला नाही.
फायनल सामना जिंकल्यानंतर चॅम्पियन संघाला मुख्य मंचावर मूळ आयपीएल ट्रॉफी सोपवली जाते. मात्र, ही मूळ ट्रॉफी कायमस्वरूपी त्या संघाकडे राहत नाही. सादरीकरण सोहळ्यानंतर विजेत्या फ्रेंचायझीला हुबेहूब तशीच दिसणारी ‘प्रतिकृती’ दिली जाते, ज्यावरही तोच संस्कृत श्लोक लिहिलेला असतो. मूळ मुख्य ट्रॉफी बीसीसीआय स्वतःकडे सुरक्षित ठेवते आणि प्रत्येक हंगामाच्या अंतिम सामन्यात केवळ ती वापरली जाते.
