सोमवार, 2 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य AI
जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा वस्त्रनिर्यातदार देश असलेल्या बांग्लादेशातील गारमेंट उद्योगावर यंदा तीव्र उष्णतेचे मोठे संकट ओढवले आहे. वाढते तापमान, प्रचंड आर्द्रता आणि वीजटंचाईमुळे कारखान्यांमधील हजारो कामगारांना असह्य उकाड्यात काम करावे लागत असून, त्याचा थेट परिणाम त्यांच्या आरोग्यावर आणि उत्पादनक्षमतेवर होत आहे.
ढाका, गाझीपूर, नारायणगंज आणि आसपासच्या औद्योगिक पट्ट्यात गेल्या काही आठवड्यांपासून तापमान ३७ अंश सेल्सिअसपर्यंत पोहोचले आहे. त्यातच आर्द्रतेचे प्रमाण जास्त असल्याने प्रत्यक्ष जाणवणारे तापमान आणखी वाढत आहे. उष्णतेमुळे अनेक कारखान्यांतील कामगारांना चक्कर येणे, अतिघाम येणे, स्नायूंमध्ये गोळे येणे, मळमळ आणि बेशुद्ध पडण्याच्या घटना वाढल्या आहेत.
या परिस्थितीला वीजटंचाईने अधिक गंभीर बनवले आहे. मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे ऊर्जा पुरवठा आणि इंधनाच्या किमतींवर परिणाम झाला असून, बांग्लादेशात अनेक भागांत नियोजित वीज कपात केली जात आहे. त्यामुळे अनेक गारमेंट कारखान्यांना पंखे, कूलिंग सिस्टम आणि वायुवीजन व्यवस्था बंद ठेवावी लागत आहे. लहान आणि मध्यम उद्योगांसाठी जनरेटर चालवणेही आर्थिकदृष्ट्या परवडत नसल्याचे उद्योग क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी सांगितले आहे.
कामगार हक्कांसाठी काम करणाऱ्या संघटनांनी इशारा दिला आहे की, उष्णतेपासून संरक्षणासाठी पुरेशा उपाययोजना नसल्याने लाखो कामगार गंभीर आरोग्य धोक्याला सामोरे जात आहेत. नियमित विश्रांती, थंड पिण्याचे पाणी, प्रभावी वायुवीजन आणि कामाच्या वेळेत बदल अशा उपाययोजना तातडीने लागू करण्याची मागणी करण्यात आली आहे .
बांग्लादेशच्या अर्थव्यवस्थेचा कणा मानल्या जाणाऱ्या गारमेंट उद्योगातून दरवर्षी अब्जावधी डॉलरची निर्यात होते. जगातील अनेक नामांकित फॅशन ब्रँड्सचे कपडे याच कारखान्यांत तयार होतात. मात्र वाढत्या उष्णतेमुळे उत्पादनाचा वेग कमी होण्याची आणि पुरवठा साखळीवर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
US Vs ICC : ICC ला ट्रम्प यांचा थेट इशारा; ‘नेतान्याहूंना लक्ष्य केल्यास अमेरिका गप्प बसणार नाही.
हवामान बदलामुळे दक्षिण आशियात उष्णतेच्या लाटा अधिक तीव्र होत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. त्यामुळे कामगारांच्या आरोग्याचे संरक्षण आणि औद्योगिक उत्पादन यांचा समतोल राखण्यासाठी सरकार, उद्योग आणि आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांनी संयुक्तपणे उपाययोजना करणे आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे. अन्यथा वाढती उष्णता ही केवळ हवामानाची नव्हे, तर कामगारांच्या जीवनमानाची आणि जागतिक वस्त्र उद्योगाचीही मोठी समस्या ठरू शकते.
