चीन, भारत आणि युरोप... नवीन जागतिक व्यवस्थेची चर्चा का आहे, कॅनडा नेता होईल का? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Canada India CEPA negotiations February 2026 : जागतिक राजकारणात सध्या एक मोठी उलथापालथ पाहायला मिळत आहे. अमेरिकेचे (America) सर्वात जवळचे शेजारी आणि मित्र राष्ट्र मानले जाणारे कॅनडा (Canada) आता वॉशिंग्टनपासून दूर जाऊन आशियाई महासत्तांशी हातमिळवणी करत आहे. कॅनडाचे नवीन पंतप्रधान मार्क कार्नी (Mark Carney) यांनी १३ ते १७ जानेवारी २०२६ दरम्यान चीनचा ऐतिहासिक दौरा केला. गेल्या आठ वर्षांतील कोणत्याही कॅनेडियन पंतप्रधानांचा हा पहिलाच चीन दौरा आहे. या दौऱ्यात कार्नी यांनी स्पष्ट केले की, जग आता बदलले असून कॅनडाला केवळ अमेरिकेच्या भरवशावर राहणे परवडणारे नाही.
कॅनडासाठी सध्या सर्वात मोठी डोकेदुखी ठरली आहे ती म्हणजे डोनाल्ड ट्रम्प यांची धोरणे. ट्रम्प यांनी कॅनेडियन स्टील, लाकूड आणि वाहनांवर ३५% पर्यंत शुल्क लादले आहे. कॅनडाच्या एकूण निर्यातीपैकी तब्बल ७५% माल केवळ अमेरिकेत जातो. जर ट्रम्प यांनी हा रस्ता रोखला, तर कॅनडाची अर्थव्यवस्था कोलमडून पडेल. म्हणूनच पंतप्रधान कार्नी यांनी ‘व्यापार विविधीकरण’ (Trade Diversification) धोरण स्वीकारले आहे. त्यांना २०३५ पर्यंत अमेरिकेबाहेरील निर्यात दुप्पट करायची आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Poseidon Drone: पुतिनकडे आहे पाण्याखालील प्रलयकाळाचा अग्रदूत; जो कुठेही आणू शकतो 500 फूट उंचीची त्सुनामी, वाचा खासियत
बीजिंगमध्ये कार्नी यांनी चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग आणि प्रीमियर ली कियांग यांची भेट घेतली. या भेटीत ऊर्जा, शेती आणि अन्न सुरक्षा यांसारख्या क्षेत्रांत सहकार्य वाढवण्यासाठी अनेक सामंजस्य करारांवर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या. ट्रम्प यांच्या ‘मनरो डॉक्ट्रिन’ (Monroe Doctrine) अंतर्गत शेजारील देशांवर वर्चस्व गाजवण्याच्या वृत्तीला हा एक प्रकारे कॅनडाचा सडेतोड विरोध मानला जात आहे.
Trump respects that Canada is launching trade talks with India and improving ties with China. The President respects strength, says Canadian Prime Minister Mark Carney pic.twitter.com/N8LPjKnRiA — Shashank Mattoo (@MattooShashank) December 26, 2025
credit – social media and Twitter
चीननंतर कार्नी यांचा पुढील मुख्य थांबा भारत असणार आहे. फेब्रुवारी २०२६ मध्ये ते पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेतील. भारत आणि कॅनडा दोघांवरही अमेरिकेने जड शुल्क लादले आहे (भारतावर ५०% पर्यंत). या सामायिक संकटाने दोन्ही देशांना एकत्र आणले आहे. दोन्ही देश आता ‘सर्वसमावेशक आर्थिक भागीदारी करार’ (CEPA) सुरू करण्यासाठी सज्ज आहेत. २०२५ मध्ये दक्षिण आफ्रिकेतील G20 शिखर परिषदेत मोदी आणि कार्नी यांची भेट झाली होती, तिथेच या नवीन मैत्रीचा पाया रचला गेला होता.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran US Conflict: ‘थांबा, नका करू हल्ला!’ इराणवरील अमेरिकन हल्ला रोखण्यासाठी रात्रभर या देशांमध्ये चाललं ‘राजनैतिक युद्ध’
केवळ आशियाच नाही, तर कार्नी यांनी युरोपियन युनियनशीही संबंध सुधारले आहेत. बेल्जियम आणि स्वित्झर्लंडच्या दौऱ्यातून त्यांनी हे स्पष्ट केले की कॅनडा आता जागतिक राजकारणात एक ‘स्वतंत्र शक्ती’ म्हणून उदयास येऊ पाहत आहे. ट्रम्प यांच्या दबावाच्या राजकारणामुळे कॅनडा आता अमेरिकेचा ‘५१ वा प्रांत’ बनण्याऐवजी, भारत आणि चीनसोबत मिळून एक नवीन बहुध्रुवीय जग (Multipolar World) निर्माण करण्याच्या प्रयत्नात आहे.
Ans: अमेरिकेवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आणि कॅनडाचा व्यापार चीन, भारत यांसारख्या मोठ्या बाजारपेठांमध्ये वाढवण्यासाठी कार्नी यांनी ८ वर्षांनंतर चीनचा दौरा केला.
Ans: हा एक आर्थिक भागीदारी करार आहे, ज्याद्वारे दोन्ही देशांतील आयात-निर्यात शुल्कात कपात करून २०३० पर्यंत द्विपक्षीय व्यापार ५० अब्ज डॉलर्सवर नेण्याचे उद्दिष्ट आहे.
Ans: : ट्रम्प यांनी स्टील आणि वाहनांवर ३५% पर्यंत शुल्क लादले आहे, ज्यामुळे कॅनडाची निर्यात महागली असून तिथे आर्थिक अस्थिरता निर्माण झाली आहे.
