जागतिक महायुद्धाचा धोका टळला! अमेरिका आणि इराणमध्ये ऐतिहासिक शांतता करार; होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली, ट्रम्प यांचे नौदलाला परतीचे आदेश ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Donald Trump Truth Social Iran announcement : आंतरराष्ट्रीय राजकारणातून आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या दृष्टीने या दशकातील सर्वात मोठी आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. गेल्या तीन महिन्यांहून अधिक काळ मध्यपूर्वेत (Middle East) सुरू असलेले भीषण युद्ध अखेर संपले आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी रविवारी अधिकृतपणे जाहीर केले की, युनायटेड स्टेट्स आणि इराणचे इस्लामिक प्रजासत्ताक यांच्यात एक सर्वसमावेशक आणि ऐतिहासिक शांतता करार (US-Iran Peace Deal) पूर्ण झाला आहे. या करारामुळे जागतिक स्तरावर निर्माण झालेला प्रचंड तणाव आता निवळला असून, युद्धामुळे ठप्प झालेला आंतरराष्ट्रीय तेल पुरवठा पुन्हा पूर्ववत होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी नेहमीप्रमाणे त्यांच्या ‘ट्रुथ सोशल’ या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर अत्यंत उत्साही स्वरात या कराराची घोषणा केली. त्यांनी लिहिले, “इराणसोबतचा करार आता पूर्ण झाला आहे! या ऐतिहासिक प्रक्रियेत सहभागी असलेल्या सर्व बाजूंचे मी अभिनंदन करतो.” ट्रम्प यांनी जाहीर केले की, ते जागतिक स्तरावर अत्यंत मोक्याची मानली जाणारी ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ (Strait of Hormuz) कोणत्याही शुल्काशिवाय (Toll-free) वाहतुकीसाठी खुली करण्यास पूर्ण मंजुरी देत आहेत. याच सोबतीने, त्यांनी अमेरिकन नौदलाला इराणी बंदरांभोवती घातलेली लष्करी नाकेबंदी (Naval Blockade) तात्काळ हटवण्याचे कडक निर्देश दिले आहेत. जागतिक बाजाराला आणि व्यापारी जहाजांना संबोधित करताना ट्रम्प यांनी आपल्या खास शैलीत संदेश दिला, “जगातील जहाजांनो, तुमची इंजिने सुरू करा. तेलाचा प्रवाह आता पुन्हा सुरू होऊ द्या!”
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strait Of Hormuz: ‘होर्मुझ नाकेबंदीचे उल्लंघन खपवून घेतले जाणार नाही’ भारताच्या नाराजीवर US परराष्ट्र सचिव रुबियो यांचे वक्तव्य
या अत्यंत गुंतागुंतीच्या आणि कठीण राजनैतिक वाटाघाटी यशस्वी करण्यामध्ये शेजारील देश पाकिस्तान आणि कतारने अत्यंत महत्त्वपूर्ण मध्यस्थ (Mediator) म्हणून भूमिका बजावली. ट्रम्प यांच्या घोषणेच्या काही वेळ आधी, पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी ‘एक्स’ (पूर्वीचे ट्विटर) वर या यशस्वी कराराची पुष्टी केली. शरीफ यांनी सांगितले की, प्रदीर्घ आणि सखोल चर्चेनंतर अमेरिका आणि इराण शांततेसाठी तयार झाले आहेत. हा करार केवळ दोन देशांपुरता मर्यादित नसून, यामध्ये लेबनॉनसह सर्व युद्ध आघाड्यांवरील लष्करी कारवाया तात्काळ आणि कायमस्वरूपी थांबवण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेण्यात आला आहे. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने आणि लष्कराने देखील या कराराला दुजोरा दिला असून, यामुळे संपूर्ण मध्यपूर्वेत दीर्घकालीन शांतता प्रस्थापित होण्यास मदत होईल अशी आशा व्यक्त केली आहे.
🇺🇸🇮🇷THE 4-POINT TRUMP–IRAN PEACE DEAL According to JD Vance, the deal would:
• Block Iran from obtaining a nuclear weapon
• Reopen the Strait of Hormuz immediately
• Lift the U.S. naval blockade
• Unlock major investment across the region Agreed upon on Trump’s 80th… pic.twitter.com/heu5YC0D21 — Coin Bureau (@coinbureau) June 14, 2026
credit – social media and Twitter
दोन्ही देशांनी या कराराच्या मसुद्याला (Memorandum of Understanding) मंजुरी दिली असली, तरी त्यावर औपचारिक स्वाक्षऱ्या होणे अद्याप बाकी आहे. पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्या माहितीनुसार, अमेरिका आणि इराणचे सर्वोच्च राजनैतिक प्रतिनिधी येत्या शुक्रवारी, म्हणजेच १९ जून रोजी स्वित्झर्लंडमध्ये या शांतता करारावर अधिकृतपणे स्वाक्षरी करतील. इराणचे उप-परराष्ट्र मंत्री काझम घारीबाबादी यांनी इराणच्या शासकीय माध्यमांशी बोलताना स्पष्ट केले की, या कराराचा संपूर्ण मसुदा अंतिम झाला असून, स्वित्झर्लंडमधील स्वाक्षरी समारंभानंतर तो संपूर्ण जगासाठी सार्वजनिक केला जाईल. तत्पूर्वी, चालू आठवड्यात कतारची राजधानी दोहा येथे दोन्ही बाजूंच्या प्रतिनिधींमध्ये काही तांत्रिक आणि पूर्व-अंमलबजावणी संदर्भातील बैठक पार पडणार आहे.
“The Deal with Islamic Republic of Iran is now complete. Congratulations to all!” President Donald J. Trump 🇺🇸 pic.twitter.com/RdSwyEdEtO — The White House (@WhiteHouse) June 14, 2026
credit – social media and Twitter
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : G7 Summit : डेटा पॉलिसीवरून भारत-अमेरिका आमनेसामने; ट्रम्प आणि पंतप्रधान मोदींची फ्रान्समध्ये होणार महत्वपूर्ण भेट
होर्मुझची सामुद्रधुनी हा संपूर्ण जगातील सर्वात व्यस्त आणि रणनीतिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा सागरी तेल वाहतूक मार्ग आहे. संपूर्ण जगाला लागणाऱ्या एकूण कच्चे तेल आणि नैसर्गिक वायू पुरवठ्यापैकी तब्बल २० टक्के (१/५ भाग) पुरवठा याच अरुंद मार्गावरून केला जातो. चालू वर्षात २८ फेब्रुवारी रोजी या भागात युद्ध सुरू झाल्यानंतर इराणने हा मार्ग पूर्णपणे बंद केला होता, ज्याला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेने एप्रिल महिन्यात इराणच्या सर्व बंदरांना नौदलाच्या मदतीने वेढा घातला होता. या कोंडीमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या होत्या, ज्यामुळे भारत, चीनसह अनेक देशांमध्ये महागाईचा भडका उडाला होता.
आता हा मार्ग पुन्हा सुरू होत असल्याच्या बातमीने आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या (Brent Crude) किमतींमध्ये एकाच दिवसात तब्बल ४ टक्क्यांची मोठी घसरण पाहायला मिळाली आहे. जहाजांची वाहतूक सुरळीत होण्यासाठी इराणला या सामुद्रधुनीतील समुद्री सुरुंग (Mines) हटवावे लागणार असून, यासाठी साधारण ३० दिवसांचा कालावधी लागू शकतो. परंतु, हा मार्ग मोकळा झाल्याने जागतिक अर्थव्यवस्थेला आलेली मरगळ दूर होणार असून, ऊर्जा क्षेत्रातील मंदीचे सावट पूर्णपणे संपुष्टात येईल, असा विश्वास आर्थिक तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.
