रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026
'होर्मुझमधील नाकेबंदीचे उल्लंघन खपवून घेतले जाणार नाही' भारताच्या नाराजीवर अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव रुबियो यांचे वक्तव्य ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Jaishankar Marco Rubio phone call Strait of Hormuz : जागतिक सागरी सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील (Strait of Hormuz) वाढत्या लष्करी हालचालींमुळे आता भारत आणि अमेरिका या दोन मित्रदेशांमधील राजनैतिक संबंधांमध्ये मोठा तणाव निर्माण झाला आहे. ओमानच्या किनाऱ्याजवळ एका व्यावसायिक व्यापारी जहाजावर अमेरिकन नौदलाने केलेल्या थेट लष्करी कारवाईत तीन निष्पाप भारतीय खलाशांचा मृत्यू झाला आहे. या धक्कादायक आणि दुर्दैवी घटनेनंतर भारताने अत्यंत आक्रमक भूमिका घेतली आहे. भारतीय परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी शनिवारी (१३ जून, २०२६) रात्री उशिरा अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांना थेट फोन करून या घटनेचा तीव्र शब्दांत निषेध नोंदवला. व्यापारी जहाजांवर होणारे असे प्राणघातक लष्करी हल्ले आंतरराष्ट्रीय नियमांचे उल्लंघन असून ते कोणत्याही परिस्थितीत खपवून घेतले जाणार नाहीत, असे जयशंकर यांनी अमेरिकेला ठणकावून सांगितले आहे.
दुसरीकडे, भारताच्या या तीव्र आक्षेपानंतर अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने आपली अधिकृत भूमिका स्पष्ट केली आहे. मात्र, अमेरिकेने मवाळ भूमिका घेण्याऐवजी आपल्या लष्करी कारवाईचे समर्थन केले आहे. अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाचे प्रधान उप-प्रवक्ते टॉमी पिगॉट यांनी या संदर्भात एक अधिकृत पत्रक प्रसिद्ध केले आहे. या निवेदनात म्हटले आहे की, “अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो आणि भारतीय परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांच्यात फोनवर सविस्तर चर्चा झाली. दोन्ही नेत्यांनी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील वाढत्या तणावावर आणि अलीकडील घटनांवर चर्चा केली. या संभाषणादरम्यान परराष्ट्र सचिव रुबियो यांनी स्पष्ट केले की, या भागात शांतता आणि आंतरराष्ट्रीय सागरी सुरक्षा राखण्यासाठी अमेरिकन लष्कर तैनात आहे. त्यामुळे तेथून जाणाऱ्या सर्व व्यापारी जहाजांनी अमेरिकन नौदलाच्या आदेशांचे आणि नियमांचे तातडीने व काटेकोरपणे पालन करणे अनिवार्य आहे.”
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : G7 Summit : डेटा पॉलिसीवरून भारत-अमेरिका आमनेसामने; ट्रम्प आणि पंतप्रधान मोदींची फ्रान्समध्ये होणार महत्वपूर्ण भेट
अमेरिकेचे परराष्ट्र सचिव मार्को रुबियो यांनी भारताच्या नाराजीला उत्तर देताना एक अत्यंत कठोर राजकीय संदेश दिला आहे. रुबियो यांनी म्हटले आहे की, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत अमेरिकेने आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांनुसार जी आर्थिक आणि लष्करी नाकेबंदी केली आहे, तिचे उल्लंघन कोणत्याही देशाला किंवा जहाजाला करू दिले जाणार नाही. इराणवर असलेल्या आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांना धुडकावून जे कोणी इराणी तेलाची अवैध वाहतूक करण्याचा प्रयत्न करेल, त्यांच्यावर अमेरिकन नौदलाची कारवाई अशीच सुरू राहील. हा प्रादेशिक सुरक्षेचा भाग असून कोणत्याही जहाजाने अमेरिकन लष्कराच्या आदेशाचे उल्लंघन केल्यास त्याचे गंभीर परिणाम होतील, असा इशाराही अमेरिकेने दिला आहे.
Deeply shocking to read this official US statement, which contains absolutely no expression of regret or condolence for the loss of innocent Indian lives. How can a “friend” and strategic partner be so deeply insensitive? Why couldn’t a non-compliant commercial vessel have been… pic.twitter.com/heUIOGuulG — Shashi Tharoor (@ShashiTharoor) June 13, 2026
credit – social media and Twitter
तथापि, भारताचे परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी अमेरिकेचा हा युक्तिवाद फेटाळून लावला आहे. जयशंकर यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, व्यापारी जहाजांवर अशा प्रकारे थेट क्षेपणास्त्र किंवा गोळीबार करणे म्हणजे आंतरराष्ट्रीय सागरी कायद्यांची पायमल्ली आहे. व्यावसायिक कारणांसाठी समुद्रातून प्रवास करणाऱ्या खलाशांच्या जीवाला अशा लष्करी कारवायांमुळे मोठा धोका निर्माण झाला आहे. या प्राणघातक लष्करी कारवाईचे समर्थन कोणत्याही जागतिक मंचावर केले जाऊ शकत नाही. या घटनेचा जागतिक व्यापार आणि सागरी दळणवळणाच्या सुरक्षेवर अत्यंत विपरीत परिणाम होईल, अशी चिंता भारताने व्यक्त केली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : VIRAL VIDEO : मृत्यूच्या दाढेतून परतले 233 प्रवासी! कोलंबोहून सिडनीला जाणाऱ्या विमानावर कोसळली वीज; थरार कॅमेऱ्यात कैद
या घटनेची गांभीर्याने दखल घेत भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने तात्काळ पावले उचलली आहेत. नवी दिल्लीतील अमेरिकेचे राजदूत जेसन मीक्स (Jason Meeks) यांना परराष्ट्र मंत्रालयाने अत्यंत कमी वेळेत दुसऱ्यांदा दक्षिण ब्लॉकमध्ये (South Block) बोलावून घेतले. भारताने अमेरिकेच्या राजदूतांकडे या प्रकरणाचा तीव्र निषेध व्यक्त करत अधिकृत आक्षेपपत्र सुपूर्द केले आहे. व्यापारी जहाजांवर होणारे हे हल्ले भारताच्या सुरक्षेच्या आणि नागरिकांच्या हिताच्या दृष्टीने अत्यंत चिंताजनक असल्याचे भारताने म्हटले आहे. भविष्यात अशा प्रकारच्या हिंसक आणि अनपेक्षित लष्करी कारवायांना प्रतिबंध घालण्यासाठी अमेरिकेने तातडीने आपल्या नौदलाला योग्य त्या सूचना द्याव्यात, अशी ठाम मागणी भारताने केली आहे.
होर्मुझची सामुद्रधुनी हा संपूर्ण जगाच्या खनिज तेल वाहतुकीचा मुख्य मार्ग (Global Trade Chokepoint) मानला जातो. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढत्या संघर्षाचा फटका आता थेट आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला आणि भारतीय कर्मचाऱ्यांना बसू लागल्याने हे प्रकरण जागतिक स्तरावर गाजण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
