Trump Iran: "इराणी सामर्थ्यवान आहेत, त्यांना त्यांच्या सामर्थ्याचा अभिमान आहे," असे म्हणत ट्रम्प यांनी युरेनियम काढता न येण्याचे कारण सांगितले ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Trump Iran uranium military operation 2026 : मध्यपूर्वेतील (Middle East) भूराजकीय पटलावर अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष आता एका रंजक आणि तितक्याच गंभीर वळणावर आला आहे. २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलच्या संयुक्त फौजांनी इराणवर प्रचंड हवाई हल्ले केले होते. या हल्ल्यानंतर इराण पूर्णपणे गुडघे टेकणार, असे भाकीत जगातील मोठ्या संरक्षण तज्ञांनी लावले होते. मात्र, प्रत्यक्षात चित्र उलटे दिसत आहे. इराण केवळ आपल्या भूमिकेवर ठाम नाही, तर थेट अमेरिकेला स्वतःच्या अटींवर वाटाघाटी करण्यास भाग पाडत आहे. याच पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एनबीसी न्यूजला (NBC News) दिलेल्या एका विशेष मुलाखतीत इराणी लोकांच्या मानसिकतेचे आणि ताकदीचे कौतुक करून सर्वांनाच आश्चर्यचकित केले आहे.
मुलाखतीदरम्यान डोनाल्ड ट्रम्प अत्यंत मोकळेपणाने बोलले. ते म्हणाले, “इराणी लोक कमालीचे सामर्थ्यवान आहेत आणि त्यांना त्यांच्या प्राचीन संस्कृतीचा व ताकदीचा प्रचंड अभिमान आहे. सध्या त्यांना अशा अनेक आव्हानांना तोंड द्यावे लागत आहे, ज्यांची त्यांनी कधी कल्पनेमध्येही विचार केला नव्हता. सध्या ते कोणत्याही करारावर स्वाक्षरी करण्यास तयार नसले, तरी त्यांना हे माहीत आहे की शेवटी तडजोड करण्याशिवाय त्यांच्याकडे कोणताही दुसरा पर्याय उरणार नाही. होय, या शांतता कराराला पूर्ण होण्यासाठी थोडा वेळ नक्कीच लागू शकतो.” ट्रम्प यांच्या या विधानातून हे स्पष्ट होते की, अमेरिकेला इराणच्या लष्करी आणि मानसिक प्रतिकाराची जाणीव झाली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : War Alert: खाडीतील तणावाने गाठला धोक्याचा टप्पा; होर्मुझमध्ये दोन्ही सैन्यांमध्ये चकमक, अमेरिकेने उडवले इराणचे रडार केंद्र
या मुलाखतीत ट्रम्प यांनी पहिल्यांदाच एक अतिशय गोपनीय आणि संवेदनशील लष्करी डाव उघड केला. इराणच्या ताब्यातील संवर्धित युरेनियम (Enriched Uranium) बळजबरीने जप्त करण्यासाठी अमेरिकेचे विशेष सैन्य थेट इराणच्या भूमीवर उतरवण्याचा विचार ट्रम्प प्रशासनाने केला होता. अमेरिकेच्या सर्वोच्च लष्करी नियोजकांनी या मोहिमेची संपूर्ण रूपरेषा तयार केली होती. मात्र, अंतिम मंजुरीपूर्वी हा प्लॅन रद्द करण्यात आला.
हा प्लॅन रद्द करण्यामागचे कारण सांगताना ट्रम्प म्हणाले की, इराणमधून युरेनियम परत मिळवणे सोपे नव्हते. यासाठी मोठ्या प्रमाणावर अमेरिकन फौजांची तैनाती करावी लागली असती. ही मोहीम यशस्वी करण्यासाठी किमान दोन आठवड्यांचा काळ लागला असता आणि त्यादरम्यान इराणच्या मुख्य भूमीवर मोठ्या प्रमाणावर अत्याधुनिक शस्त्रे आणि दारूगोळा पोहोचवावा लागला असता. इराणच्या भौगोलिक रचनेमुळे आणि त्यांच्या प्रतिहल्ल्याच्या क्षमतेमुळे ही मोहीम अमेरिकन सैनिकांसाठी प्रचंड प्राणघातक आणि अत्यंत धोकादायक ठरली असती. यामुळेच लष्करी रणनीतीकारांच्या सल्ल्यानुसार अमेरिकेने सैन्य पाठवण्याचा विचार मागे घेतला.
६ आठवड्यांच्या भीषण रक्तपातानंतर ८ एप्रिल रोजी अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यात तात्पुरता युद्धविराम झाला होता. तेव्हापासून पडद्यामागे शांततेसाठी चर्चा सुरू आहे. परंतु, दोन्ही बाजू अत्यंत महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर एकमत साधण्यात अपयशी ठरल्या आहेत. जागतिक व्यापाराचा मुख्य मार्ग असलेली ‘होर्मुझची सामुद्रधुनी’ (Strait of Hormuz), इराणचा वादग्रस्त अणुकार्यक्रम आणि अमेरिकेने रोखून धरलेली इराणची संपत्ती या तीन मुद्द्यांवर सध्या वाटाघाटी अडकल्या आहेत. त्यातच गेल्या काही दिवसांत होर्मुझच्या सामुद्रधुनीजवळ दोन्ही देशांनी एकमेकांच्या जहाजांवर आणि तळांवर मर्यादित हल्ले केल्यामुळे तणाव पुन्हा एकदा वाढला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PoKIsIndia: ‘हा भाग आमचा आहे’, गिलगिट-बाल्टिस्तानमधील पाकिस्तानच्या निवडणुक खेळीमुळे भारत संतप्त; परराष्ट्र मंत्रालयाचा कडक इशारा
इराणचे सर्वोच्च नेते मोजतबा खामेनी यांचे मुख्य सल्लागार मोहसेन रझाई यांनी इराणची बाजू आंतरराष्ट्रीय माध्यमांसमोर अत्यंत ठामपणे मांडली आहे. रझाई यांच्या मते, जोपर्यंत अमेरिका इराणची गोठवलेली २४ अब्ज डॉलर्सची महाकाय मालमत्ता मुक्त करत नाही, तोपर्यंत कोणत्याही शांतता करारावर स्वाक्षरी केली जाणार नाही. “हा आमचा स्वतःचा हक्काचा पैसा आहे, जो आंतरराष्ट्रीय बँकांमध्ये बेकायदेशीरपणे रोखण्यात आला आहे. ट्रम्प प्रशासनाला जर खरोखरच युद्ध संपवायचे असेल, तर त्यांनी आधी आमचे पैसे परत करावेत, आम्ही आमच्या भूमिकेपासून तसूभरही मागे हटणार नाही,” असे रझाई यांनी स्पष्ट केले आहे. या आर्थिक तिढ्यामुळे मध्यपूर्वेतील शांततेचा मार्ग सध्या अत्यंत खडतर बनला आहे.
