शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
NEET Exam Stress: देशातील सर्वात मोठी वैद्यकीय प्रवेश परीक्षा म्हणजेच नीट (NEET 2026) यंदा पेपरफुटी प्रकरण आणि परीक्षा रद्द झाल्यामुळे प्रचंड चर्चेत राहिली आहे. लाखो विद्यार्थी गेल्या अनेक वर्षांपासून या परीक्षेची तयारी करत होते. मात्र, परीक्षा रद्द करून ती पुन्हा घेण्याच्या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांना पुन्हा एकदा मानसिक तणावाचा सामना करावा लागत आहे. याच दरम्यान समोर आलेल्या एका धक्कादायक रिपोर्टने सर्वांची चिंता वाढवली आहे. या रिपोर्टनुसार, वर्ष २०२६ मध्ये आतापर्यंत नीट परीक्षेशी संबंधित किमान १४ विद्यार्थ्यांनी आत्महत्या केल्याचे गुन्हे समोर आले आहेत. यातील ५ घटना तर परीक्षा रद्द झाल्याची घोषणा झाल्यानंतर घडल्याचे सांगितले जात आहे.
डॉक्टर बनण्याचे स्वप्न घेऊन यंदा तब्बल २३ लाख विद्यार्थ्यांनी ही परीक्षा दिली होती. परीक्षा सुरळीत पार पडल्यानंतर चांगल्या गुणांची अपेक्षा असतानाच पेपर लीकच्या आरोपांमुळे परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांवर आणि त्यांच्या पालकांवर प्रचंड मानसिक दबाव निर्माण झाला आहे.
मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, २०२१ ते २०२६ या पाच वर्षांच्या कालावधीत ‘नीट’शी संबंधित किमान ९३ विद्यार्थ्यांनी आत्महत्या केल्याची नोंद आहे. रिपोर्टनुसार, वर्ष २०२५ मध्ये अशा घटनांची संख्या सर्वाधिक होती, जेव्हा किमान ३२ विद्यार्थ्यांनी आपले जीवन संपवले. या वर्षात आतापर्यंत १४ गुन्हे समोर आले आहेत. विशेष म्हणजे, १२ मे २०२६ रोजी परीक्षा रद्द झाल्याची घोषणा झाल्यानंतर त्यापैकी ५ विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्येच्या घटना घडल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
(टीप: ही आकडेवारी मीडिया रिपोर्ट्स आणि ओपन-सोर्स विश्लेषणावर आधारित आहे. शासनाने याला अधिकृत आकडेवारी म्हणून प्रमाणित केलेले नाही.)
अहवालानुसार बिहार, राजस्थान, उत्तर प्रदेश, तामिळनाडू आणि मध्य प्रदेश या राज्यांतून सर्वाधिक केसेस समोर आल्या आहेत. या आकडेवारीनुसार, दर ५ पैकी १ घटना ही बिहारमधील विद्यार्थ्यांशी संबंधित आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, वैद्यकीय प्रवेश परीक्षांमधील वाढती स्पर्धा, पालकांच्या अवाजवी अपेक्षा आणि यशासाठी असलेला सामाजिक दबाव यामुळे विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आरोग्यावर गंभीर परिणाम होत आहे. अनेक कुटुंबे आर्थिक कर्ज काढून मुलांना या परीक्षेसाठी पाठवत असल्याने विद्यार्थ्यांवर एक वेगळाच ताण निर्माण झाला आहे.
राजस्थानमधील कोटा शहर हे देशातील वैद्यकीय आणि अभियांत्रिकी (Engineering) कोचिंगचे सर्वात मोठे हब मानले जाते. देशभरातून लाखो तरुण येथे तयारीसाठी येतात. मात्र, हा रिपोर्ट सांगतो की, २०२१ ते २०२६ या काळात झालेल्या एकूण आत्महत्येच्या घटनांपैकी किमान ४० केसेस एकट्या कोटामध्ये घडल्या आहेत. याच कारणामुळे कोटा येथील कोचिंग संस्कृती आणि विद्यार्थ्यांच्या मानसिक आरोग्याचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.
