रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य- इन्स्टाग्राम)
भारताच्या माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांचे बॉलिवूडसोबत एक विशेष नाते होते. अनेक चित्रपट कलाकारांशी त्यांची घनिष्ठ मैत्री असली तरी, इतरांशी त्यांचे संबंध काहीसे गुंतागुंतीचेही होते. जेव्हा इंदिरा गांधींनी १९७५ मध्ये आणीबाणी लागू केली, तेव्हा बॉलिवूड आणि सरकार यांच्यात संघर्ष निर्माण झाला होता. एक जुना फोटो सध्या व्हायरल होत आहे, ज्यामध्ये इंदिरा गांधी अनेक आघाडीच्या बॉलिवूड कलाकारांसोबत दिसत आहेत. एक नजर टाका. तुम्ही या सर्व कलाकारांना ओळखू शकता का?
असे म्हटले जाते की, नर्गिस दत्त, सुनील दत्त, वैजयंतीमाला आणि लता मंगेशकर यांसारख्या अनेक ज्येष्ठ बॉलिवूड कलाकारांशी इंदिरा गांधींचे खूप चांगले संबंध होते. अनेक प्रसंगी, त्यांना मदत करण्यासाठी कलाकारांची शिष्टमंडळे अनेकदा एकत्र हजर होत असत. हा फोटो काही वर्षांपूर्वी राज बब्बर यांनी सोशल मीडियावर शेअर केला होता.
या दशकांपूर्वीच्या कृष्णधवल छायाचित्रात, तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी चित्रपट कलाकारांनी वेढलेल्या दिसत आहेत. इंदिरा गांधी एका खुर्चीवर बसलेल्या आहेत, तर इतर सर्व कलाकार एकतर जमिनीवर बसलेले आहेत किंवा जवळच उभे आहेत. दिलीप कुमार, राज कपूर आणि मनोज कुमार जमिनीवर बसलेले असून ते अगदी आरामात बसलेले दिसत आहेत.
लता मंगेशकर इंदिरा गांधींच्या जवळ उभ्या असलेल्या दिसत आहेत. दरम्यान, फिरोज खान, शर्मिला टागोर, सायरा बानू, राजेंद्र कुमार, गुलशन रॉय, यश चोप्रा, श्रीराम बोहरा, बी. आर. चोप्रा, शशी कपूर आणि लता मंगेशकर यांसारखे प्रमुख कलाकार उभे राहून पोज देताना दिसत आहेत. लता मंगेशकर इंदिरा गांधींच्या जवळ उभ्या आहेत. हे छायाचित्र इंदिरा गांधींच्या पहिल्या कार्यकाळातील (१९६६ ते १९७१) असल्याचे मानले जाते. पण, या छायाचित्राचे नेमके वर्ष अस्पष्ट आहे.
हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की मनोज कुमार यांच्या ‘रोटी कपडा और मकान’ या चित्रपटामुळे सरकारसोबत मतभेद निर्माण झाले होते. चित्रपटातील प्रखर राजकीय व्यंग आणि समाजवादी धोरणांवरील टीकेमुळे सरकारसोबत वैचारिक मतभेद निर्माण झाले. इंदिरा गांधींनी त्यावेळी ‘गरिबी हटाओ’ (गरिबी दूर करा) ही प्रसिद्ध घोषणा दिली होती, परंतु बेरोजगार अभिनेत्याने (मनोज कुमार) या घोषणेचे अपयश चित्रित केले. चित्रपटात एक दृश्य होते, ज्यात नायक रागाच्या भरात आपल्या वडिलांच्या चितेवर आपली पदवी जाळतो; बेरोजगारी आणि निकृष्ट शिक्षण व्यवस्थेबाबत सरकारच्या भूमिकेविरुद्ध हा एक महत्त्वपूर्ण निषेध होता. आणीबाणीनंतर इंदिरा गांधींना पराभूत करण्यासाठी देव आनंद यांच्यासह अनेक प्रमुख अभिनेत्यांनी ‘नॅशनल पार्टी’ स्थापन करण्याचा प्रयत्न केला.
