गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
Gen-Z Travel : जनरेशन-झेड (Gen-Z) त्यांच्या प्रवासाची पद्धत बदलत आहे, आणि लांब सुट्ट्यांऐवजी छोट्या सहलींना पसंती देत आहे ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Airbnb Gen Z Travel Report India : आजच्या बदलत्या काळात तरुणांची जीवनशैली आणि विचार करण्याची पद्धत वेगाने बदलत आहे. हाच बदल आता पर्यटन क्षेत्रातही स्पष्टपणे दिसू लागला आहे. जर तुम्हाला वाटत असेल की आजची तरुण पिढी प्रवासाच्या बाबतीत केवळ पैसे वाचवण्याचा विचार करते, तर तुमचा अंदाज चुकीचा ठरू शकतो. आजचे तरुण प्रवासावर खर्च करत आहेत, पण त्यांची पद्धत आणि प्राधान्यक्रम पूर्णपणे वेगळा आहे. सुप्रसिद्ध ट्रॅव्हल प्लॅटफॉर्म एअरबीएनबीने (Airbnb) नुकताच ‘नेव्हर द सेम: द न्यू रूल्स ऑफ जेन-झेड ट्रॅव्हल इन इंडिया’ (Never the Same: The New Rules of Gen-Z Travel in India) नावाचा एक अत्यंत रंजक अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. या अहवालातून भारतातील १८ ते २७ वयोगटातील ‘जनरेशन झेड’ (Gen-Z) च्या प्रवासाच्या सवयींबद्दल काही धक्कादायक आणि महत्त्वपूर्ण गोष्टी समोर आल्या आहेत.
या नवीन अहवालानुसार, भारतातील १० पैकी ७ जेन-झेड तरुणांना वर्षातून एका मोठ्या सहलीला जाण्यापेक्षा तीन किंवा त्याहून अधिक छोट्या सहलींवर जाणे जास्त आवडते. साधारण ८७ टक्के तरुणांनी एका आठवड्यापेक्षा कमी कालावधीच्या, म्हणजेच २ ते ६ रात्रींच्या लहान सहलींना आपली पहिली पसंती दर्शवली आहे. याचा थेट अर्थ असा की, आधीच्या पिढ्यांप्रमाणे महिनाभर आधी नियोजन करून १५ ते २० दिवसांच्या मोठ्या टूर पॅकेजेस बुक करण्याचे युग आता मागे पडले आहे. आजचा तरुण वर्ग ऑफिस किंवा कॉलेजमधून मिळणाऱ्या छोट्या सुट्ट्या किंवा जोडून येणारे वीकेंड्स साधून लगेच बॅग भरायला तयार होतो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World Bicycle Day 2026: आरोग्याची गुरुकिल्ली आणि निसर्गाचा सोबती; जाणून घ्या ‘जागतिक सायकल दिन’ का आहे महत्त्वाचा
आजच्या तरुणांचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचे नियोजन खूप आधीपासून ठरलेले नसते. अहवालानुसार, ६६ टक्के तरुण त्यांच्या प्रवासाच्या अवघ्या काही दिवस किंवा आठवडे आधीच तिकीट आणि राहण्याची सोय बुक करतात. मित्रांनी अचानक रात्री प्लॅन केला किंवा ऑफिसमध्ये अचानक ‘लॉन्ग वीकेंड’ मिळाला, की लगेच बुकिंग करून हे तरुण प्रवासाला निघतात. या ‘इन्स्टंट’ आणि लवचिक प्रवासाच्या पद्धतीमुळे पर्यटन उद्योगालाही आता आपल्या सेवांमध्ये वेगवान बदल करावे लागत आहेत.
जेन-झेडसाठी प्रवास करणे म्हणजे केवळ नवीन जागा पाहणे किंवा फोटो काढणे एवढ्यापुरते मर्यादित राहिलेले नाही. ८७ टक्के तरुणांचे असे मत आहे की, ते ज्या पद्धतीने प्रवास करतात, त्यातून त्यांची वैयक्तिक ओळख आणि विचारसरणी दिसून येते. म्हणूनच, ९५ टक्के तरुणांना आपला प्रत्येक प्रवास अद्वितीय आणि काहीतरी वेगळा अनुभव देणारा असावा असे वाटते. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, ९० टक्के तरुण अशी ठिकाणे शोधतात जी सोशल मीडियावर किंवा इन्स्टाग्रामवर आधीच प्रचंड व्हायरल झालेली नाहीत. इन्स्टाग्राम रील्सवर दिसणाऱ्या गर्दीच्या आणि ओव्हररेटेड ठिकाणांना टाळून निसर्गाच्या सानिध्यातील शांत आणि अनोखी ठिकाणे शोधण्याकडे या पिढीचा कल वाढला आहे.
From an eclectic 1920s home in Mexico City to an emerald-hued apartment in Jaipur. https://t.co/ctOMa5kaEw — Condé Nast Traveler (@CNTraveler) May 29, 2026
credit – social media and Twitter
राहण्याच्या व्यवस्थेचा विचार केला तर या पिढीची आवड पूर्णपणे वेगळी आहे. ६३ टक्के तरुणांनी सांगितले की, त्यांनी केवळ शहराच्या नावामुळे नव्हे, तर तेथील राहण्याची जागा (अकोमोडेशन) खूप सुंदर किंवा युनिक असल्यामुळे त्या विशिष्ट ठिकाणाची निवड केली. हॉटेलच्या चार भिंतींच्या बंद खोल्यांपेक्षा या तरुणांना स्थानिक संस्कृतीचा अनुभव देणारी घरे, व्हिला किंवा होमस्टे जास्त आकर्षित करतात. जेव्हा हे तरुण मित्रांच्या ग्रुपसोबत प्रवास करतात, तेव्हा हॉटेलमध्ये वेगवेगळ्या खोल्या बुक करण्याऐवजी एकाच मोठ्या घरात किंवा प्रायव्हेट व्हिलामध्ये एकत्र राहणे पसंत करतात. तसेच, ते कुठे जात आहेत यापेक्षा ‘कोणासोबत जात आहेत’ या गोष्टीला चारपैकी तीन तरुण जास्त महत्त्व देतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Biological Computing : सायन्स फिक्शन चित्रपट आता वास्तवात; मानवी मेंदूच्या जिवंत पेशींवर चालणार जगातील डेटा सेंटर्स
एअरबीएनबीचे भारत आणि आग्नेय आशिया विभागाचे कंट्री हेड, अमनप्रीत बजाज यांनी या ट्रेंडवर बोलताना सांगितले की, जेन-झेडसाठी प्रवास हा आता आयुष्यातील सर्वात वैयक्तिक आणि महत्त्वाचा निर्णय बनला आहे. ते कुठे जातात, काय अनुभव घेतात आणि कुठे राहतात, या सर्व गोष्टींतून ते स्वतःला व्यक्त करत असतात. एअरबीएनबीच्या अधिकृत डेटानुसार, या उन्हाळ्यात भारतीय जेन-झेडच्या सर्चमध्ये ३० टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली आहे. विशेष म्हणजे, २ ते ६ रात्रींच्या लहान सहलींसाठीच्या देशांतर्गत बुकिंगमध्ये जवळपास ८० टक्क्यांची प्रचंड वाढ नोंदवली गेली आहे, तर मित्रांसोबतच्या ग्रुप ट्रिप्समध्येही ५५ टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली आहे. यावरून स्पष्ट होते की आगामी काळात हाच ट्रेंड भारतीय पर्यटन क्षेत्राची दिशा ठरवणार आहे.
Ans: जेन-झेड तरुण मोठ्या आणि लांब सुट्ट्यांपेक्षा वर्षातून ३ ते ४ वेळा २ ते ६ रात्रींच्या छोट्या आणि 'क्विक' सहलींना जास्त प्राधान्य देत आहेत.
Ans: तरुणांना पारंपारिक हॉटेल्सच्या खोल्यांपेक्षा वैयक्तिक स्वातंत्र्य आणि अनोखा अनुभव देणारे एअरबीएनबी होमस्टे, प्रायव्हेट व्हिला आणि स्थानिक संस्कृतीशी जोडलेली घरे जास्त आवडतात.
Ans: जवळपास ९०% तरुण इन्स्टाग्रामवर आधीच व्हायरल झालेली गर्दीची ठिकाणे टाळतात आणि सोशल मीडियापासून दूर असलेल्या शांत, ऑफबीट आणि अनोख्या जागांना पसंती देतात.
