शनिवार, 1 ऑगस्ट 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
मैत्री हे प्रत्येकाच्या आयुष्यातील सर्वात सुंदर आणि निस्वार्थ नाते मानले जाते. कुटुंबानंतर जीवनात खंबीर साथ देणारे मित्र अनेक सुख-दुःखाचे साक्षीदार असतात. या अमूल्य नात्याचा सन्मान करण्यासाठी दरवर्षी ऑगस्ट महिन्याच्या पहिल्या रविवारी ‘फ्रेंडशिप डे’ (मैत्री दिन) साजरा केला जातो. यावेळी फ्रेंडशिप डे रविवार, 2 ऑगस्ट रोजी आहे. या दिवशी मित्रांप्रती प्रेम, विश्वास आणि कृतज्ञता व्यक्त करण्याची परंपरा आहे. मात्र, हा दिवस नेमका कसा सुरू झाला आणि त्यामागचा इतिहास काय आहे, हे अनेकांना माहिती नसते.
मैत्री दिनाची संकल्पना सर्वप्रथम १९३० मध्ये अमेरिकन हॉलमार्क कार्ड्स किंवा ग्रीटिंग कार्ड कंपनीचे संस्थापक जॉयस सी. हॉल यांनी मांडली. मित्रांना शुभेच्छा देऊन मैत्रीचा सन्मान करण्यासाठी एक विशेष दिवस असावा, अशी त्यांची कल्पना होती. सुरुवातीला हा दिवस व्यावसायिक उपक्रम म्हणून पाहिला गेला. मात्र, कालांतराने लोकांनी त्यामागील भावनिक मूल्य स्वीकारले आणि मैत्रीचा सन्मान करण्यासाठी हा दिवस मोठ्या उत्साहात साजरा केला जाऊ लागला.
विश्वास, सहकार्य, प्रामाणिकपणा आणि परस्पर आदर यांवर मैत्री आधारित असते. फ्रेंडशिप डे हा केवळ शुभेच्छा देण्याचा दिवस नसून, आयुष्यात साथ देणाऱ्या मित्रांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याची संधी आहे. हा दिवस आपल्याला नात्यांची जपणूक करण्याची, जुने गैरसमज दूर करण्याची आणि मैत्री अधिक दृढ करण्याची प्रेरणा देतो.
अमेरिकेत हॉलमार्क कार्ड्सचे संस्थापक जॉएस हॉल यांनी मैत्रीचा दिवस असावा अशी सुंदर संकल्पना १९३० साली मांडली. त्यानंतर १९३५ ला अमेरिकन सरकारने ऑगस्टचा पहिला रविवार हा मित्रांच्या सन्मानार्थ राष्ट्रीय मैत्री दिन म्हणून घोषित केला. इतिहासातील हा सुवर्ण दिवसच ठरला. त्यानंतर १९५८ पराग्वे देशात डॉ. रेमन आर्तफिओ ब्राचो यांनी २० जुलै १९५८ रोजी जागतिक पातळीवर ‘आंतरराष्ट्रीय मैत्री दिन’ साजरा करण्याचा प्रस्ताव ठेवला. २०११ साली मात्र याला जागतिक दर्जा मिळाला.. संयुक्त राष्ट्रसंघाने ३० जुलै हा दिवस अधिकृतरीत्या आंतरराष्ट्रीय मैत्री दिन म्हणून घोषित केले. पण भारत आणि इतर अनेक देशांमध्ये ऑगस्ट महिन्याच्या पहिल्या रविवारी हा दिवस साजरा करण्याची परंपरा अजूनही कायम आहे. हल्ली डिजिटल युगामुळे फ्रेंडशिप डे अधिक लोकप्रिय झाला आहे. या दिवशी खास करून तरुणाईला अधिक असते. फेसबुक, इन्स्टाग्राम, व्हॉट्सअॅप आणि इतर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर मित्रांना शुभेच्छा, फोटो, व्हिडिओ आणि आठवणी शेअर करून हा दिवस साजरा केला जातो. काही ठिकाणी मोठं मोठ्या कार्यक्रमांचेही आयोजन केले जाते.
1990 च्या दशकात फ्रेंडशिप बँडची प्रथा विशेष लोकप्रिय झाली. रंगीबेरंगी बँड मित्राच्या हातावर बांधून कायमची मैत्री आणि विश्वासाचे प्रतीक म्हणून हा दिवस साजरा केला जाऊ लागला. आजही ही परंपरा विशेषतः शाळा आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांमध्ये लोकप्रिय असल्याचे पाहायला मिळते.
या पाश्चिमात्य सणाची लोकप्रियता भारतात अधिक वाढत असली तरी, भारतासारख्या देशात याला धार्मिक कोंदण देऊन काही सामाजिक संस्था पाश्चात्य आणि भारतीय संस्कृतीचा सुंदर संगम साधून यांचे महत्त्व वाढवत असतात. त्यामुळे भारतातही हा दिवस अधिक लोकप्रिय होऊ लागला आहे. पण याचबरोबर काही ठिकाणी तरुणाई चंगळवादही करत असतात. यापासून दूर राहून हा दिवस साजरा केला. तर नक्कीच हा दिवस आणखी शुभ होईल.
Ans: भारतात फ्रेंडशिप डे दरवर्षी ऑगस्ट महिन्याच्या पहिल्या रविवारी साजरा केला जातो.
Ans: मित्रांप्रती प्रेम, विश्वास, आदर आणि कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.
Ans: या दिवशी मित्र एकमेकांना फ्रेंडशिप बँड बांधतात, शुभेच्छा देतात, भेटवस्तू देतात आणि एकत्र वेळ घालवतात
