मंगळवार, 3 नोव्हेंबर 2026
मान्सूनचा वेग मंदावला
पुणे : महाराष्ट्रात नैऋत्य मान्सूनचा वेग अचानक मंदावला आहे. अरबी समुद्रातून येणाऱ्या जोरदार पश्चिमी वाऱ्यांच्या कमकुवतपणामुळे मान्सूनची प्रगती सध्या थांबली आहे. याचा परिणाम मुंबई आणि पुण्यासह राज्यातील अनेक भागांमध्ये दिसून येत आहे, जिथे लोक अजूनही मान्सूनची वाट पाहत आहेत. हवामानातील वाढलेली आर्द्रता आणि उष्णता रहिवाशांसाठी त्रासदायक ठरत आहे.
भारतीय हवामान विभागाच्या मते, मुंबई आणि पुण्यात मान्सूनच्या आगमनाची सामान्य तारीख १० जून आहे. हवामानशास्त्रज्ञांच्या मते, मान्सूनच्या प्रगतीत एक किंवा दोन दिवसांचा विलंब होणे सामान्य मानले जाते. पुढील ४८ तासांत मान्सूनची प्रगती न झाल्यास त्याला अधिकृतपणे विलंब मानला जाईल. सध्या परिस्थिती सामान्य मर्यादेत आहे. पावसाची स्थिती ४८ तासात लक्षात येईल, असे हवामान तज्ज्ञांनी म्हटले आहे. ६ जून रोजी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातून मान्सूनने महाराष्ट्रात प्रवेश केला. त्यानंतर, ८ जूनपर्यंत तो कोल्हापूर, सातारा, रत्नागिरी आणि सोलापूरच्या काही भागांमध्ये पोहोचला.
सध्या मान्सूनची उत्तर सीमा रत्नागिरी जिल्ह्यातील हरनाई, सोलापूर, कलबुर्गी, नांड्याळ आणि चेन्नईमधून जात आहे. गेल्या काही दिवसांपासून मान्सून स्थिर आहे. हवामान विभागाने १४ जूनपर्यंत राज्याच्या अनेक भागांमध्ये पावसाचा अंदाज वर्तवला आहे. मात्र, तज्ज्ञांच्या मते विदर्भ आणि मराठवाड्यातील हा पाऊस प्रामुख्याने मान्सूनपूर्व हालचालींचा भाग असेल.
मान्सून पुन्हा होऊ शकतो सक्रिय
हवामानशास्त्रज्ञांच्या मते, अरबी समुद्र आणि महाराष्ट्र प्रदेशात अनुकूल परिस्थिती पुन्हा निर्माण झाल्यास, पुढील तीन ते चार दिवसांत मान्सून पुन्हा सक्रिय होऊ शकतो. एल निनोच्या प्रभावामुळे, पश्चिमी वाऱ्यांच्या प्रभावामुळे आणि चक्रीवादळी प्रवाहामुळे मान्सूनच्या अरबी समुद्रातील प्रवाहात अडथळा निर्माण झाला आहे, ज्यामुळे नैऋत्य मान्सून देशाच्या बहुतांश भागांमध्ये पुढे सरकण्यास अडथळा येत आहे.
येत्या काही दिवसात मान्सून वारे होतील मजबूत
पश्चिमी वाऱ्यांचा प्रभाव पूर्वेकडे सरकत असल्यामुळे, महाराष्ट्राच्या अंदाजे ५५-६०% भागात
मान्सूनची मर्यादित प्रगती अपेक्षित असल्यामुळे सुमाराच्या अभावान हवामान प्रणाली तयार होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे येत्या काही दिवसांत मान्सूनचे वारे आणखी मजबूत होतील. जनतेने सतर्क राहावे आणि हवामानाच्या माहितीनुसार योग्य निर्णय घ्यावेत.
– अनुपम कश्यपी, माजी शास्त्रज्ञ, हवामान अंदाज विभाग, पुणे.
