शुक्रवार, 24 जुलै 2026
अमेरिकेचा सलग तेराव्या दिवशीही इराणच्या लष्करी तळांवर हल्ला; होर्मुझ वादामुळे तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
जागतिक राजकारणात आणि जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत भीतीदायक घडामोड समोर येत आहे. पश्चिम आशियातील आखाती प्रदेशात अमेरिकन सैन्य आणि इराणमधील लष्करी संघर्ष आता अत्यंत आक्रमक आणि धोकादायक वळणावर पोहोचला आहे. अमेरिकी लष्कराने सलग १३ व्या रात्री इराणमधील प्रमुख लष्करी तळांवर अत्यंत तीव्र स्वरूपाचे हवाई हल्ले केले आहेत. इराणच्या दक्षिणेकडील महत्त्वपूर्ण किनारपट्टी शहर बंदर अब्बाससह अनेक भागात मध्यरात्री प्रचंड स्फोटांचे आवाज ऐकू आले. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर (Strait of Hormuz) आपले नियंत्रण मिळवण्यासाठी दोन्ही महासत्ता एकमेकांसमोर उभ्या ठाकल्या असून, या सागरी मार्गातील वादामुळे जागतिक बाजारपेठेत कच्च्या तेलाचे दर गगनाला भिडले आहेत.
मिळालेल्या अधिकृत माहितीनुसार, या नवीन लष्करी संघर्षात येमेनच्या इराण-समर्थित हुथी बंडखोरांनी देखील तांबड्या समुद्रात (Red Sea) सौदी अरेबियाच्या दोन भव्य तेलवाहू जहाजांवर (Saudi Oil Tankers) अचानक क्षेपणास्त्र हल्ले केले आहेत. हुथी बंडखोरांच्या या दुहेरी आक्रमणामुळे आंतरराष्ट्रीय सागरी व्यापाराचा अत्यंत महत्त्वाचा असणारा ‘बाब अल-मंदेब’ आणि ‘होर्मुझ सामुद्रधुनी’ हे दोन्ही मार्ग आता पूर्णपणे युद्धभूमी बनले आहेत. या वारंवार होणाऱ्या हल्ल्यांमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात प्रचंड घबराट पसरली असून ब्रेंट क्रूड तेलाच्या (Brent Crude Oil) किमती ६ टक्क्यांहून अधिक वाढून प्रति बॅरल १०० डॉलरच्या वर पोहोचल्या आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : NISAR: अंटार्क्टिकाच्या बर्फाखाली रहस्य! बर्फात दिसला महाकाय ‘हमिंगबर्ड’ पक्षी; नासा-इस्रोच्या NISAR उपग्रहाने टिपले अद्भूत दृश्य
अमेरिकी सेंट्रल कमांडने (USCENTCOM) या १३ व्या रात्रीच्या लष्करी कारवायांची अधिकृत पुष्टी केली आहे. सायंकाळी उशिरा सुरू झालेल्या या हल्ल्यांचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सची (IRGC) लष्करी क्षमता कमकुवत करणे आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारी जहाजांना असलेला थेट धोका कायमचा संपवणे हे आहे. अमेरिकेने स्पष्ट केले आहे की, सागरी वाहतूक पूर्ववत करण्यासाठी आणि निष्पाप खलाशांच्या संरक्षणासाठी ते इराणला कठोर धडा शिकवत राहतील.
दरम्यान, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या संपूर्ण संकटावर अत्यंत आक्रमक भूमिका घेतली आहे. ट्रम्प यांनी इराण आणि हुथी बंडखोरांना अंतिम इशारा देताना म्हटले आहे की, “जर व्यापारी जहाजांवर आणि आंतरराष्ट्रीय पुरवठा साखळीवर प्राणघातक हल्ले करणे थांबवले नाही, तर इराणला अशा लष्करी आणि आर्थिक विनाशाचा सामना करावा लागेल जो त्यांनी यापूर्वी कधीही पाहिला नसेल.” अमेरिकेचे नौदल आणि हवाई दल सध्या हाय अलर्टवर असून पर्शियन आखातात अतिरिक्त लढाऊ विमाने आणि युद्धनौका तैनात करण्यात आल्या आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India At UN: पाकिस्तानला पुराचा इशारा का दिला नाही? भारताने स्पष्ट केले सिंधू पाणी कराराचे ‘नियम’ अन् दहशतवादावर थेट इशारा
जगातील एकूण तेल पुरवठ्यापैकी सुमारे २० टक्के तेल हे एकट्या होर्मुझ सामुद्रधुनीतून प्रवास करते. इराणने या सागरी मार्गात अडथळे निर्माण केल्याने आणि हुथी बंडखोरांनी लाल समुद्राला लक्ष्य केल्याने जागतिक इंधन पुरवठा साखळी अक्षरशः कोलमडली आहे. जागतिक बाजारपेठेत कच्चे तेल १०० डॉलर पार गेल्यामुळे भारतात तसेच जगभरातील विकसित आणि विकसनशील देशांमध्ये पेट्रोल-डिझेल महाग होण्याचा आणि महागाईचा भडका उडण्याचा मोठा धोका निर्माण झाला आहे. दोन्ही देशांनी आपली ताठर भूमिका कायम ठेवल्यास हे संकट तिसऱ्या महायुद्धाचे रूप धारण करू शकते, अशी तीव्र भीती आंतरराष्ट्रीय राजकीय विश्लेषकांकडून व्यक्त केली जात आहे.
