(फोटो सौजन्य: pinterest)
LPG Price Hike: जागतिक स्तरावर वाढलेला दबाव आता महागाईच्या स्वरुपात समोर येत आहे. याचा झटका म्हणजे भारतात घरगुती एलपीजी सिलिंडर महाग झाले आहेत. त्यांच्या दरात थेट २९ रुपयांची वाढ झाली आहे, ज्यामुळे स्वयंपाकघराच्या बजेटमध्ये लक्षणीय वाढ होईल. तीन महिन्यांतील ही दुसरी दरवाढ असून, १४-किलोग्रामच्या सिलिंडरची किंमत आता ९१३ रुपयांऐवजी ९४२ रुपये झाली आहे.
गॅस सिलिंडरच्या दरवाढीनंतर सरकारने एक निवेदन जारी केले आहे. नवीन एलपीजी दरवाढीचे समर्थन करताना, पेट्रोलियम मंत्रालयाने या दरवाढीमागील कारण स्पष्ट केले आणि दावा केला की, अलीकडील दरवाढीनंतरही भारतातील स्वयंपाकाच्या गॅसचे दर केवळ शेजारील देशांच्याच नव्हे, तर जगभरातील अनेक विकसित राष्ट्रांच्या तुलनेतही सर्वात कमी आहेत.
आधी होर्मुझ…आता बाबा-अल-मंदेब, Iran च्या धमक्यांनी टेंशनमध्ये जग; कच्च्या तेलाने उडवली सगळ्यांची झोप
देशात तीन महिन्यांतील ही दुसरी एलपीजी दरवाढ आहे. ७ मार्च रोजी, मध्य-पूर्वेतील तणाव आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील बंदीमुळे निर्माण झालेल्या तेल आणि वायूच्या गंभीर संकटाच्या पार्श्वभूमीवर, १४-किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या दरात ६० रुपयांची वाढ करण्यात आली होती. त्यानंतर, ७ जून रोजी, १४ किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलेंडरच्या किमतीला पुन्हा एकदा महागाईचा फटका बसला आणि एलपीजी सिलेंडरची किंमत २९ रुपयांनी वाढून ९४२ रुपये झाली, तर प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेअंतर्गत अनुदानित सिलेंडरची किंमत ६४२ रुपये आहे.
एलपीजी सिलेंडरच्या दरात वाढ झाल्यानंतर सरकारने जारी केलेले निवेदन पाहूया. त्यात म्हटले आहे की, भारतातील सिलेंडर केवळ कोणत्याही शेजारील देशापेक्षाच नव्हे, तर अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया आणि कॅनडासारख्या विकसित देशांपेक्षाही लक्षणीयरीत्या स्वस्त आहेत.
सरकारने म्हटले आहे की, गेल्या अनेक वर्षांपासून जवळपास सर्व भारतीय ग्राहकांना आंतरराष्ट्रीय बाजारभावापेक्षा खूपच कमी दरात एलपीजी मिळत आहे आणि भारतीय कुटुंबे अजूनही पाकिस्तान, नेपाळ, बांगलादेश आणि श्रीलंका येथील कुटुंबांपेक्षा कमी पैसे देत आहेत.
सरकारने काही देशांमधील घरगुती एलपीजी सिलेंडरच्या किमतींची आकडेवारी देखील शेअर केली आहे, ज्यावरून हे स्पष्टपणे दिसून येते की तीन महिन्यांत दोनदा दरवाढ होऊनही, भारतात एलपीजी सिलेंडर अजूनही स्वस्त आहेत.
| देश | १४.२ किलो सिलेंडरची किंमत (रुपयांमध्ये) |
|---|---|
| भारत (उज्ज्वला अनुदानित) | ₹६४२ |
| भारत (विनाअनुदानित) | ₹९४२ |
| पाकिस्तान | ₹१०४६ |
| नेपाळ | ₹१२०७ |
| बांगलादेश | ₹१२२५ |
| श्रीलंका | ₹१२४१ |
| अमेरिका | ₹१७५५ |
| ऑस्ट्रेलिया | ₹१७६५ |
| कॅनडा | ₹२४११ |
सरकारच्या निवेदनानुसार, सिलेंडर पुरवठ्याचा खर्च १,६०० रुपयांपेक्षा जास्त झाला आहे, ज्यामुळे प्रत्येक घरगुती सिलेंडरमागे अंदाजे ७०० रुपयांचे नुकसान होत आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमुळे आखाती देशांकडून होणारा पुरवठा कमी झाल्याने, फेब्रुवारी ते जून २०२६ दरम्यान एलपीजीसाठीचा सौदी सीपी बेंचमार्क अंदाजे ४६% नी वाढला आहे, ज्यामुळे १४.२ किलोच्या सिलेंडरचा पुरवठा खर्च लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. हेच एक प्रमुख कारण आहे की सर्वसामान्य ग्राहकांसाठी किरकोळ किंमत प्रति सिलेंडर ९४२ रुपयांपर्यंत सुधारित करण्यात आली आहे.
