सोमवार, 13 जुलै 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
मंत्रालयाने प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार, ग्रामीण भागातील किरकोळ महागाईचा दर मे महिन्यातील ४.२५ टक्क्यांवरून जूनमध्ये ४.७४ टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे. शहरी भागांमध्ये, महागाईचा दर मे महिन्यातील ३.५३ टक्क्यांवरून जूनमध्ये ३.९२ टक्क्यांपर्यंत वाढला आहे.
किरकोळ अन्नधान्य महागाईचा दर मे महिन्यातील ४.७८ टक्क्यांवरून जूनमध्ये ५.३२ टक्क्यांवर पोहोचला आहे. सरकारने प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार, जून महिन्यात वार्षिक आधारावर ज्या पाच वस्तूंच्या किमतीत सर्वाधिक वाढ झाली आहे, त्या खालीलप्रमाणे आहेत: चांदीचे दागिने (१३३.२१ टक्के), आले (५०.४१ टक्के), सोने/हिरे/प्लॅटिनमचे दागिने (३६.८२ टक्के), टोमॅटो (३१.९२ टक्के) आणि मनुका व सुकी द्राक्षे (२०.५२ टक्के).
जून MPC मध्ये, RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी नमूद केले की जागतिक आव्हाने असूनही, किरकोळ महागाई (CPI) अजूनही RBI च्या लक्ष्य पातळीपेक्षा कमी आहे. पण येत्या काही महिन्यांत महागाई वाढण्याची शक्यता आहे आणि ती आरबीआयने निर्धारित केलेल्या वरच्या मर्यादेपर्यंत पोहोचू शकते. ते म्हणाले की, महागाईशी संबंधित धोके वाढले आहेत, परंतु सध्याच्या परिस्थितीत व्याजदरात बदल करण्याऐवजी परिस्थिती अधिक स्पष्ट होऊ देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. RBI डेटा-आधारित निर्णय घेणे सुरू ठेवेल आणि महागाई आणि पुरवठा बाजूच्या दबावांवर बारीक लक्ष ठेवेल.
या वाढत्या महागाईच्या पार्श्वभूमीवर, सरकारने आता भारतीय रिझर्व्ह बँकेवर महागाई सुमारे ४% राखण्याची जबाबदारी सोपवली आहे. पण आवश्यक असल्यास महागाई २% ने जास्त किंवा २% ने कमी (म्हणजेच २% ते ६% दरम्यान) होऊ शकते. यामुळे आरबीआयसमोर एक मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. अन्नपदार्थांच्या वाढत्या किमतींमुळे भारतीय रिझर्व्ह बँकेवर महागाई नियंत्रणात ठेवण्याचा दबाव वाढू शकतो.
महागाई वाढण्याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे मे महिन्यात अन्न आणि तेलाच्या किमतींमध्ये झालेली वाढ. भाजीपाला, डाळी, फळे आणि दूध यांसारख्या दैनंदिन वस्तूंच्या किमती सातत्याने वाढत गेल्याने महागाई वाढली आहे. विशेषतः मध्य-पूर्वेतील तणावामुळे पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत झालेली वाढ, हे महागाई वाढीमागील एक प्रमुख कारण आहे. तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे वाहतुकीचा खर्चही वाढला आहे, ज्याचा परिणाम इतर अन्नपदार्थांवर झाला आहे.
