गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
जर तुम्ही EPF सदस्य असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी फार महत्त्वाची आहे. कोणताही प्रीमियम न भरता तुम्हाला ७ लाख रुपयांपर्यंतचे जीवन विमा संरक्षण मिळणार आहे. या लाभाबद्दल फार कमी लोकांना माहिती आहे. हे विमा संरक्षण EDLI – Employees’ Deposit Linked Insurance योजनेअंतर्गत दिले जाते. ईडीएलआय ही सरकार-समर्थित जीवन विमा योजना असून, ती ईपीएफच्या कक्षेत येणाऱ्या सर्व कर्मचाऱ्यांसाठी उपलब्ध आहे. नेमकी काय आहे योजना? सविस्तर जाणून घेऊयात.
भारतासह चीनी कंपन्या अडचणीत, Russia सोबत संबंधांमुळे तणावात? युरोपियन युनियनची काय घोषणा?
विमा तज्ज्ञांच्या मते, जर एखाद्या EPF सदस्याचा सेवेदरम्यान मृत्यू झाला, तर त्यांच्या नॉमिनी किंवा कायदेशीर वारसाला विम्याची रक्कम एकरकमी मिळते. यासाठी कर्मचाऱ्याला कोणताही वेगळा प्रीमियम भरावा लागत नाही, तसेच वैद्यकीय चाचणी किंवा अतिरिक्त कागदपत्रांचीही आवश्यकता नसते. ‘द इकॉनॉमिक टाइम्स’च्या वृत्तानुसार, जोपर्यंत कर्मचारी ईपीएफचा सक्रिय सदस्य असतो, तोपर्यंत हे विमा संरक्षण आपोआप कार्यरत राहते.
EPF, EPS आणि EDLI मिळून कर्मचाऱ्यांसाठी सामाजिक सुरक्षा प्रणाली तयार करण्यात आली आहे. तुमच्या पगारातून कापली जाणारी रक्कम आणि कंपनीकडून दिले जाणारे योगदान यांचे वाटप खालीलप्रमाणे केले जाते:
EPF : यामध्ये कर्मचारी आपल्या मूळ पगाराच्या १२% रक्कम योगदान देतात आणि कंपनी मूळ पगाराच्या ३.६७% रक्कम योगदान देते. याचा उद्देश निवृत्तीनंतर एकरकमी निधी उभारणे हा आहे.
EPS पेन्शन योजना: या योजनेत कर्मचारी कोणतेही योगदान देत नाहीत. त्याऐवजी, कंपनी मूळ पगाराच्या ८.३३% रक्कम (जी जास्तीत जास्त ₹१,२५० पर्यंत मर्यादित असते) योगदान देते. याचा उद्देश निवृत्तीनंतर आयुष्यभर मासिक पेन्शन देणे हा आहे.
EDLI विमा योजना: येथेही कर्मचाऱ्याला कोणतेही योगदान देण्याची आवश्यकता नसते. मात्र, कंपनी मूळ पगाराच्या ०.५% रक्कम (जी जास्तीत जास्त ₹७५ पर्यंत मर्यादित असते) योगदान देते. याचा उद्देश सेवेदरम्यान कर्मचाऱ्याचा मृत्यू झाल्यास आर्थिक सुरक्षा प्रदान करणे हा आहे.
EDLI अंतर्गत मिळणारी रक्कम ही कर्मचाऱ्याच्या मागील १२ महिन्यांतील सरासरी पगारावर अवलंबून असते. यात दोन मुख्य घटक असतात:
Base Calculation: मागील १२ महिन्यांच्या सरासरी मासिक पगाराच्या ३५ पट रक्कम. या गणनेसाठी पगाराची कमाल मर्यादा ₹१५,००० निश्चित करण्यात आली आहे. यानुसार, मिळणारी कमाल रक्कम ₹५.२५ लाख इतकी होते.
बोनस: मागील १२ महिन्यांतील सरासरी PF शिल्लकेच्या ५०% रक्कम. यासाठी कमाल मर्यादा ₹१.७५ लाख आहे.
या दोन्ही घटकांची बेरीज केल्यास, नॉमिनीला जास्तीत जास्त ₹७ लाख मिळू शकतात. जर एखाद्या व्यक्तीचा मूळ पगार ₹१५,००० पेक्षा जास्त असेल आणि त्यांची PF शिल्लक ₹३.५ लाखांपेक्षा जास्त असेल, तर त्यांचे कुटुंब पूर्ण ₹७ लाख मिळण्यास पात्र ठरते.
या योजनेत किमान संरक्षणाची तरतूदही समाविष्ट आहे. साधारणपणे, EDLI चा किमान लाभ ₹२.५ लाख असतो. पण, १८ जुलै २०२५ रोजी केलेल्या सुधारणेनुसार, जर एखाद्या सदस्याची सरासरी PF शिल्लक ₹५०,००० पेक्षा कमी असेल, तर मिळणारा किमान लाभ ₹५०,००० असेल; कमी शिल्लक असलेल्या सदस्यांच्या कुटुंबांसाठी ही एक महत्त्वाची सुरक्षा तरतूद ठरते.
