शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
LPG Rule Change : एकीकडे इंधन तुटवडा भासत असताना त्याचा परिणाम म्हणून सरकराने काही महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. केंद्र सरकारने सोमवारी अनुदानित एलपीजी सिलिंडरच्या संख्येत लक्षणीय घट केली असून, त्यामुळे प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेच्या लाभार्थ्यांना मोठा धक्का बसला आहे. तेल वितरण कंपन्यांनी अलीकडेच १४.२-किलोग्रामच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या दरात वाढ केल्यामुळे सरकारने हा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. यामुळे ग्राहकांवर काय होणार परिणाम?
पेट्रोल – डिझेलचे दर धडाधड कोसळणार… भारतासाठी आली Good News, जुलैनंतर असं काय घडू शकतं ?
उज्ज्वला योजनेच्या नियमांमध्ये झालेल्या बदलांनुसार, PMUY लाभार्थ्यांना आता पहिल्या चार रिफिल्ससाठी प्रति सिलेंडर ₹300 चे थेट लाभ हस्तांतरण मिळेल. सरासरी, उज्ज्वला योजनेअंतर्गत येणारे एक सामान्य कुटुंब वर्षाला अंदाजे चार रिफिल्स वापरते; यापूर्वी, PMUY लाभार्थ्यांना वर्षाला नऊ रिफिल्ससाठी अनुदान मिळत होतं.
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजना मोदी सरकारने मे २०१६ मध्ये सुरू केली होती. पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या मते, पीएमयूवायच्या माध्यमातून स्वच्छ स्वयंपाकाचे इंधन लाखो घरांपर्यंत पोहोचले आहे, ज्यामुळे महिला सक्षम झाल्या आहेत आणि भारतीय कुटुंबांच्या जीवनाचा दर्जा सुधारला आहे. या योजनेचा गरजू लोकांना पूर्ण फायदा झाला आहे. ही सरकारी योजना सुरू झाल्यापासून, गरीब कुटुंबांतील महिलांना १०५ दशलक्षांहून अधिक मोफत एलपीजी जोडण्या देण्यात आल्या आहेत.
उज्ज्वला योजना सुरू केल्यानंतर, एलपीजी स्वस्त ठेवण्यासाठी, सरकारने मे 2022 मध्ये या 14.2 किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरवर 200 रुपये सबसिडी देण्यास सुरुवात केली आणि ऑक्टोबर 2023 मध्ये ती वाढवून 300 रुपये प्रति सिलिंडर केली, जी लाभार्थ्यांना सतत मिळत आहे आणि ही एलपीजी सबसिडी प्रत्येक व्यक्तीच्या बँक खात्यात थेट जमा केली जाते. पुन्हा भरणे पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या आकडेवारीवर नजर टाकली तर सरकारने आतापर्यंत 52,000 कोटी रुपये एलपीजी सबसिडी म्हणून दिले आहेत.
मध्यपूर्वेतील तणाव आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी बंद झाल्यामुळे तेल-वायूचे संकट वाढत असताना, सरकारी तेल विपणन कंपन्यांना प्रत्येक घरगुती गॅस सिलिंडरवर सुमारे 700 रुपयांचे नुकसान होत आहे. दरम्यान, सिलिंडरच्या दरातही वाढ करण्यात आली आहे, मात्र सरकारने प्रति सिलिंडर 300 रुपये अनुदान देणे सुरूच ठेवले असून, उज्ज्वला योजनेच्या लाभार्थ्यांसाठी हा मोठा दिलासा आहे. सामान्य ग्राहकांसाठी, 14.2 किलोच्या सिलिंडरची किंमत 942 रुपये आहे, तर अनुदानित उज्ज्वला योजनेत, पहिल्या चार सिलिंडरसाठी प्रति रिफिल 642 रुपये मोजावे लागतात.
प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेअंतर्गत, लाभार्थ्यांना सुरुवातीला दरवर्षी १२ अनुदानित सिलेंडर दिले जात होते. गेल्या वर्षी ही संख्या ९ पर्यंत कमी करण्यात आली. आता, एका महत्त्वपूर्ण निर्णयानुसार, अनुदान चार एलपीजी सिलेंडरपुरते मर्यादित करण्यात आले आहे. पेट्रोलियम मंत्रालयाने या निर्णयामुळे आर्थिक मदत प्रत्यक्ष सरासरी घरगुती वापराच्या पातळीनुसार आणली जात असल्याचे म्हटले आहे.
पेट्रोलियम मंत्रालयाचे अतिरिक्त सचिव, प्रवीण माल खानुजा यांच्या मते, सुधारित पात्रतेचे निकष उज्ज्वला कुटुंबांच्या सरासरी वार्षिक गॅस वापराच्या आधारावर निश्चित करण्यात आले आहेत. तथापि, प्रत्येक रिफिलवरील अनुदानाची रक्कम अपरिवर्तित राहिली आहे. या ताज्या बदलानंतर, प्रति लाभार्थी कमाल वार्षिक मदत ₹१,२०० पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. लाभार्थ्यांवरील परिणामाबद्दल बोलायचे झाल्यास, आतापर्यंत त्यांना ₹३०० च्या अनुदानासह ९ एलपीजी सिलिंडरसाठी वार्षिक ₹२,७०० मिळत होते. आता त्यात ₹१,५०० ची कपात करण्यात आली आहे.
LPG Price Hike: झटका बसणार… LPG सिलेंडर आणखी महागणार, केंद्र सरकारने कारण देत थेटच सांगितलं
