मंगळवार, 3 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
पश्चिम आशियातील तणावामुळे गेल्या काही महिन्यांपासून इंधनाच्या किमती सातत्याने वाढत आहेत. पण शांतता कराराचा परिणाम दिसून आला आहे. त्यामुळे भडकलेल्या किंमतींचा कल मंदावण्याची शक्यता आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणसोबत ऐतिहासिक शांतता कराराची घोषणा केल्यानंतर आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी टोलमुक्त पुन्हा सुरू करण्याची घोषणा केल्यानंतर कच्च्या तेलाच्या किमतीत लक्षणीय घट झाली आहे. नेमका काय परिणाम झाला आणि आणखी किती बदल होऊ शकतो? जाणून घेऊयात.
रविवारी रात्री उशिरा ब्रेंट क्रूड ३.९ टक्क्यांनी घसरून प्रति बॅरल ८४ डॉलरवर आले, तर अमेरिकी क्रूड ४.८ टक्क्यांनी घसरून प्रति बॅरल जवळपास ८१ डॉलरवर आले. मार्च महिन्यानंतरची ही सर्वात नीचांकी पातळी आहे.
होर्मुझची सामुद्रधुनी हा एक सामरिक सागरी मार्ग आहे, ज्यातून जगातील बहुतेक तेलाची वाहतूक होते. फेब्रुवारीच्या अखेरीस अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यापासून हा मार्ग बंद होता. एका इराणी खासदाराच्या मते, काही व्यापारी जहाजे या जलमार्गातून जाण्यासाठी सरासरी सुमारे २० लाख अमेरिकन डॉलर्स देत असत.
तज्ज्ञांनी इशारा दिला होता की, जर सामुद्रधुनीतील नाकेबंदी कायम राहिली, तर तेलाच्या किमती १०० हजार डॉलर्सच्या मध्यापर्यंत पोहोचू शकतात आणि अमेरिकेतील पेट्रोलच्या किमती विक्रमी पातळीवर पोहोचू शकतात. यामुळेच संपूर्ण जग दोन्ही देशांमधील कराराची आतुरतेने वाट पाहत होते, जो अखेरीस झाला. ट्रम्प यांनी करार पूर्ण झाल्याची घोषणा करताच, कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी घसरण झाली आहे. त्याचा परिणाम आता पेट्रोल-डिझेलसह LPG च्या किंमतींवरही दिसून येणार आहे.
भारत आपल्या कच्च्या तेलाच्या गरजेपैकी ८५% पेक्षा जास्त तेल आयात करतो. होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली झाल्यामुळे भारताचा आयात खर्च आणि वाहतूक खर्च कमी होईल. त्यामुळे वाढलेल्या किंमती आटोक्यात येतील आणि त्याचा परिणाम आर्थिक गणितांवर होणार आहे.
भारताचे पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्री हरदीप सिंग पुरी यांनी सांगितले की, येत्या काही महिन्यांत तेल आणि वायू या दोन्हींच्या किमती कमी होण्याची शक्यता आहे. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील युद्धामुळे पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती अंदाजे ८-८.५ टक्क्यांनी वाढल्या होत्या. आता, कच्च्या तेलाची किंमत ८० डॉलरपर्यंत पोहोचल्याने, कंपन्या लवकरच प्रति लिटर ३-५ रुपयांपर्यंत किमती कमी करू शकतात. तथापि, यावर सध्या कोणतीही अधिकृत माहिती देता येणार नाही. त्याचप्रमाणे, स्वयंपाकाच्या गॅस सिलिंडरच्या किमतीही कमी होऊ शकतात.
